ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle, dünyanın başlıca enerji yolları arasında yer alan Basra Körfezi'nin okyanus bağlantısını oluşturan Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiği aksadı. Petrol gelirleri azalanan Irak, boğazın tekrar kapanma ihtimaline karşı ihracat rotalarını çeşitlendirmek istiyor.

Boru hattının maliyeti belli oldu

Proje hakkında bilgi sahibi kaynakların Reuters'a verdiği bilgiye göre Suriye'ye uzanacak boru hattının 15 milyar dolardan fazlaya mal olması bekleniyor.

ENERJİ SEKÖTÜRÜN HÜRMÜZ'DEN KURTARMA STRATEJİSİ

ABD'li yetkililer ve enerji şirketi yöneticileri, Chevron'un CVX.N da dahil olduğu konsorsiyum tarafından fizibilitesi hazırlanan hattı, enerji sektörünü Hürmüz Boğazı'ndan kurtarma stratejisinin bir parçası olarak niteliyorlar.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, geçen hafta "Gelecek iki yıl içinde (Hürmüz) Boğazı'nın bir önemi kalmayacak. Artık sıradan bir su kütlesi olacak" ifadesini kullanmıştı.

ABD-İran savaşı öncesinde dünya üzerinde üretilen petrol ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden sevk ediliyordu. Bessent bu miktarın "%50'sinden fazlasının veya %70'inin" toprak altından geçecek boru hatlarıyla gerçekleştirileceğini söyledi.

Ancak Reutes'a bilgi veren proje hakkında doğrudan bilgi sahibi iki kaynak, inşa edilmesi gereken yeni altyapı ve çıkabilecek diğer sorunlar nedeniyle projenin Bessent'in belirttiği iki yıllık süreden ziyade dört yıl sürebileceğini söyledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin aksamasından en çok etkilenen ülkelerden olan Irak, kamu petrol şirketi SOMO'nun verilerine göre savaş öncesinde büyük bölümü Basra Körfezi üzerinden olmak üzere günde 3.6 milyon varil, yani ayda 110 milyon varile yakın petrol ihraç ediyordu. Hürmüz Boğazı üzerinden ihracat, Temmuz ayının tamamında ise 35.5 milyon varil düzeyinde kaldı.

YAKLAŞIK 46 YILDIR DÜZENLİ OLARAK KULLANILMADI

Irak'ın kuzeyindeki Kerkük bölgesinden Suriye'nin Akdeniz'deki limanı Banyas'a halihazırda bir boru hattı bulunuyor ancak Irak ve Suriye'deki savaşlarda hasar gören bu hat 1980'lerden bu yana düzenli kullanılmadı.

Kaynaklardan biri, yeni boru hattının genel istikamet olarak Kerkük-Banyas hattını takip edeceğini ancak eski boru hattının sağlam olan kısımlarının dahi yeni proje ile uyumlu olmadığı için kullanılamayacağını söyledi.

Diğer kaynak ise proje kapsamında yeni bir entegre ham petrol boru hattı sistemi geliştirileceğini ve bu kapsamda Irak'ın kuzeyi ve güneyindeki petrol sahalarının ülkenin batısındaki Hadisa'da kurulacak bir merkez üzerinden Suriye'nin Banyas limanına ulaştırılacağını belirtti.

SURİYE'DEKİ YENİ HÜKÜMETTEN İZİN GEREKİLİR

İkinci kaynak, projede kapsamında eski altyapının sökülmesi ve Suriye'deki yeni hükümetten gerekli izinlerin alınması için de süre gerekebileceğini ekledi.

ABD, boru hattının "rehabilityasyon ve yeniden inşasının" memnuniyet verici olduğunu söylerken boru hattının başlangıçta günlük 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesi olacağını açıklamıştı.

Irak işler durumdaki tek ihracat boru hattı olan Kerkük-Ceyhan boru hattı üzerinden petrol ihracatını geçen yıl yeniden başlatmıştı.

Suriye ve Irak, projenin hazırlanması için teknik ve mali çalışmaları yürütmek üzere ABD'li Chevron, TI Capital ve Katarlı UCC Holding'ten oluşan konsorsiyum ile ayrı mutabakat zaptları imzalamıştı.