Amerika Birleşik Devletleri'nin Batı Yakası'nı tehdit eden devasa deprem riskine ilişkin dikkat çekici yeni bilimsel veriler elde edildi.

Oregon Devlet Üniversitesi'nden paleosismolog Dr. Chris Goldfinger liderliğindeki bir araştırma ekibi, Cascadia Dalma-Batma Bölgesi ile San Andreas Fay Hattı'nın birbirini tetikleyen zincirleme bir deprem reaksiyonu oluşturabileceğini ortaya koydu.

Ekim 2025'te Geosphere dergisinde yayımlanan ve Amerikan Jeoloji Derneği tarafından ScienceDaily üzerinden yeniden gündeme taşınan çalışma, bölgedeki deprem tehlikesi değerlendirmelerini kökten değiştirebilir.

DENİZ TABANINDAKİ TORTULAR ÇİFTE FELAKETİ İŞARET EDİYOR

Araştırmacılar, Kuzey Kaliforniya'daki Noyo Kanyonu ve Cascadia hattı boyunca deniz tabanından alınan karot örneklerindeki tortu katmanlarını inceledi. Son 3 bin yılda meydana gelen şiddetli depremlerin yol açtığı deniz altı heyelanlarının bıraktığı bu birikintiler (türbiditler), dikkat çekici bir yapı sergiledi.

• Normal şartlarda tek bir depremin ardından ağır tanelerin alt katta, ince tanelerin ise üstte biriktiği tekli katmanlar oluşur.
   
• Ancak incelenen örneklerde, birbirine çok yakın zaman dilimlerinde oluşmuş sıradışı ikili katmanlar (çift katmanlı stratigrafi) tespit edildi.
   

Dr. Chris Goldfinger ve ekibi, bu yapının ilk olarak devasa bir Cascadia depreminin deniz tabanını sarsmasıyla oluştuğunu, ardından dakikalar ya da saatler sonra San Andreas Fayı'nın kırılmasıyla ikinci ve daha kaba taneli bir katmanın bunun üzerine bindiğini belirledi.

9 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREM VE TSUNAMİ RİSKİ

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) verilerine göre, önümüzdeki 50 yıl içinde Cascadia Dalma-Batma Bölgesi'nde 9 veya daha büyük bir deprem meydana gelme olasılığı yüzde 10 ila 15 arasında değerlendiriliyor.

Bölgede yaşanabilecek 9 büyüklüğündeki bir depremin Seattle ve Portland gibi büyük şehirlerde yıkıma yol açması, kıyı kesimlerinde ise dev tsunamileri tetiklemesi bekleniyor.

Eğer bu kırılma hemen ardından San Andreas Fayı'nı da harekete geçirirse, San Francisco ve Kaliforniya genelinde ikinci bir yıkıcı deprem dalgası, yangınlar ve altyapı çöküşleri yaşanabilir.

İKİ FARKLI TEKTONİK SİSTEM NASIL ETKİLEŞİME GİRİYOR?

ABD'nin batı kıyısı karmaşık bir tektonik sınır üzerinde yer alır. Kaliforniya'daki Mendocino Burnu'nun kuzeyinde Juan de Fuca plakası, Kuzey Amerika plakasının altına girerek Cascadia megathrust sistemini oluşturur. Bu noktanın güneyinde ise Pasifik ve Kuzey Amerika plakaları San Andreas Fayı boyunca yanal olarak kayar.

Bilim insanları daha önce bu iki devasa sistemin birbirinden bağımsız çalıştığını varsayıyordu. Ancak deniz tabanındaki fiziksel kanıtlar, Cascadia depreminin yarattığı gerilimin San Andreas Fay Hattı'nda bekleyen stresi tetikleme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.