Manisa’nın Ege Mahallesi Terzi Sokak’ta beton binaların arasına sıkışıp kalan ve 1461 yılında inşa edildiği tahmin edilen tarihi Hindistani Medresesi, bakımsızlık ve ilgisizlik nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bir dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli ilim merkezlerinden biri sayılan 565 yıllık yapının büyük bölümü tarihe karışırken, günümüze ulaşan tek kalıntısı ise mahalle sakinleri tarafından depolama alanı ve kömürlük olarak kullanılıyor.
FATİH SULTAN MEHMET DÖNEMİNİN İLİM YUVASIYDI
Tarihi yapının köklü geçmişine dair bilgi veren yerel tarih araştırmacısı Erkan Akbalık, medreseyi Fatih Sultan Mehmet döneminde Manisa’da yaşamış ümeradan Besayiş Ağa’nın oğlu Velet Bey’in yaptırdığını ifade etti. Kare planlı, taş duvarlı ve kubbeli mimarisiyle 15’inci yüzyılın ikinci yarısında bölgenin en saygın ilim yuvalarından biri olduğunu vurgulayan Akbalık, yapının Osmanlı tarihinin çok kritik bir dönemine tanıklık ettiğini söyledi.
Arşiv kayıtlarına göre, kurucu Velet Bey’in medresenin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla çevresine kervansaray, han, bahçe ve dükkanlar inşa ettirdiği aktarıldı. Yıllık geliri yaklaşık 14 bin 480 akçeyi bulan bu vakıf kaynaklarıyla müderrislerin maaşlarının ödendiği, öğrencilerin ise barınma, yeme-içme ve eğitim ihtiyaçlarının karşılandığı kaydedildi.
ASIL BİNA YUNAN İŞGALİNDE YOK OLMUŞ OLABİLİR
Günümüze ulaşan taş yapının medresenin ana binası değil, mescit veya küçük dershane bölümü olduğuna dikkati çeken Akbalık, asıl geniş kompleksin Yunan işgali döneminde çıkan yangınlarda yok olmuş olabileceğini değerlendirdi. Belgelerin medresede 1906 yılına kadar kesintisiz eğitim verildiğini kanıtladığını belirten Akbalık; Hindistani Medresesi’nin 16. ve 17. yüzyıllarda Muradiye, Sultan, Ulu Cami ve Sinan Bey medreseleriyle birlikte Manisa’daki 8 ana eğitim merkezinden biri olduğunu hatırlattı.
MAHALLE SAKİNLERİ VE UZMANLARDAN ACİL RESTORASYON ÇAĞRISI
Tarihi yapının mevcut durumu mahalle sakinlerinin de tepkisini çekiyor. Yapının değerinden daha önce haberdar olmadıklarını dile getiren mahalleliler, alanın kömürlük olarak kullanıldığını, çöplerin atıldığını ve içeri girenlerin zaman zaman ateş yaktığını belirterek koruma altına alınmasını talep ediyor.
Çevredeki yoğun yapılaşma ve imar durumu nedeniyle medreseyi eski ihtişamıyla ortaya çıkarmanın maliyetli ve zor olduğunu kabul eden araştırmacı Erkan Akbalık ise tarihi eserin göz göre göre yok olmaması için yetkililere çağrıda bulundu:
"Binanın kalan son parçasını kurtarmalıyız. Buranın yeniden düzenlenmesi zor ve maliyetli olabilir. Ancak binanın göz göre göre yıkılmasını önlememiz gerekiyor. Burası önemli şahsiyetlerin yetiştiği, Manisa'nın tarihi eğitim yapılarından biri. Onarılıp en azından ayakta kalmasını sağlamamız gerekiyor."
