“Trump’ın adamları İran’da kimlerle görüşüyor” sorusu kocaman bir muamma olarak ortada öylece duruyor.

Trum ise sürenin dolmasına saatler kala, "Ateşkesi süresiz uzatıyorum” açıklamasında bulundu. Talebin Pakistan’dan geldiğini de ekledi.

Trump, İran’daki yönetimin parçalı olduğunu söylüyor. Bu tezin bir yönüyle doğruluğuna işaret eden paylaşımları ise İran uzmanı Oral Toğa yaptı. Toğa’nın Devrim Muhafızlarının yıllar içerisinde devleti nasıl ele geçirdiğine ilişkin paylaşımlarını okumanızı tavsiye ederim.  

İran’da savaşın devamı konusunda ısrarcı bir heyetin olduğu muhakkak. Müşteba Hamaney’i o koltuğa oturtanlar ve bizatihi rehber Amerika’yı diz çökertmekten söz ediyor. Dışişleri Bakanı Arakçi gibi aktörlerse daha müzakereci, daha mutedil. Onun için de bugünlerde eleştiriliyor.

Amerika’da ise Trump’ın onurlu bir çıkış için geliştirdiği inisiyatifin bir türlü içi doldurulamıyor.

Çünkü bizatiti Trump çok konuşuyor ve konuşmaları arasındaki çelişki “güvenilmez” olarak İranlılarca kodlanıyor.

Bütün bu çelişkilerle dolu kırılgan ateşkes sürecini en iyi değerlendirenler ise Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye.

Bize göre bu devletlerin üstleneceği rol İran’a ve Amerika’ya rağmen sorunu en azından uzun bir süre donduracak.

Pakistan’ın Başbakan Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir ikilisinin mekik diplomasisi Amerika ve İran’dan kısmi destek görüyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır’ın hem bölge ülkeleri hem savaşan taraflar üzerinde etkisi her geçen gün artıyor. Bir istisna var o da İsrail. İsrail Amerika’ya rağmen maksimalist taleplerinden asla vaz geçmiyor.

AMERİKA HÜRMÜZ RANTINI İRAN İLE PAYLAŞIP İNGİLTERE’Yİ SAF DIŞI BIRAKMAK İSTİYOR

Sonuç olarak, iki hafta önce başlayan ateşkes, bugünden itibaren Trump’ın “süresiz uzattım” demesiyle çatışmasızlık dönemine girmiştir. Bir anlaşma yakın zamanda olur mu belli değil. Bize göre zor.

Ama, Hürmüz’ün rantını İran ile birlikte paylaşmaya hazır olan Amerika’nın müttefiki İngiltere ve Körfez ülkelerini çoktan sattığı muhakkak.

İran’sa kendi içindeki parçalanmışlığa rağmen savaşı kürüselleştirmeyi başardı. Asimetrik savaşta cepheyi ekonomik olarak da çok genişleterek Amerika’ya baskı yapılmasını sağladı.

Böyle bir ortamda, Hürmüz’ün rantını perde gerisinden toplayan İngiltere ile Amerika arasında bir uzlaşma çıkmazsa abluka süreci devam eder. İran ile Amerika Basra Körfezi ve Umman Denizi hattında düşük yoğunluklu çatışmayı sürdürür.

Bu arada, zenginleştirilmiş uranyumun üçüncü bir ülkeye nakli konusunda anlaşılır ve böylece kriz dondurucuya kaldırılır.