Sözde komedyen Deniz Göktaş'ın stand-up gösterisinde dini değerleri ve Kur’an-ı Kerim’i mizah konusu yapmasının ardından başlayan tartışmalar, Türkiye'deki "ifade ve mizah özgürlüğü" sınırlarını yeniden gündeme getirdi. Hürriyet Gazetesi yazarı Ahmet Hakan, konuya ilişkin kaleme aldığı çarpıcı yazısında, toplumun farklı kesimlerinin kendi kutsalları söz konusu olduğunda takındığı ikiyüzlü tavrı sert bir dille eleştirdi. Özellikle tarihçi Emrah Safa Gürkan'ın "mizahın görevi dokunulmazlara dokunmaktır" şeklindeki çıkışını hedef alan Hakan, "Sınırsız mizah özgürlüğü, bizim toplumumuzda kocaman bir masaldır" diyerek tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı.

KUTSALINA GÖRE DEĞİŞEN ÖZGÜRLÜK ANLAYIŞI

Ahmet Hakan, tarihçi Emrah Safa Gürkan'ın son dönemde yayımladığı "mizah özgür olmalı" temalı videosunu mercek altına aldı. Gürkan'ın videoda dile getirdiği, "Mizahçının malzemesi dokunulmazlardır. Onun görevi dokunulmayana dokunmak, söylenmeyeni söylemek. Bu sayede de toplumlar bir ferahlama hissederler" şeklindeki sözlerini hatırlatan Hakan, bu yaklaşımın seçici bir şekilde uygulandığını savundu. Geçmişte Atatürk'e veya Alevi toplumuna yönelik mizahi sınırları aşan ifadeler kullanıldığında benzer bir özgürlük savunuculuğunun yapılmadığına işaret etti. Meselenin ucu İslamiyet'e, Kur'an-ı Kerim'e ve dini değerlere dokunduğunda ise aniden mizahın sınırları yoktur raconu kesiliyor.

SİYASETTEKİ ÇİFTE STANDART VE FIKRA KRİZİ

Özellikle DEM Parti çevrelerinin takındığı ikiyüzlülük yakın zamanda yaşanan “Kürt kadını” fıkrasını akıllara getirdi. Komedyen Deniz Göktaş'ın dini değerleri tiye alan şakalarına sınırsız destek verenlerin, çok kısa bir süre önce Kürt kadınlarına yönelik bir fıkra anlatan 90 yaşını aşmış ünlü bir iş insanını adeta linç etmeye kalkıştıklarını hatırlattı. Toplumda herkesin kendi hassasiyetini en üst düzeyde korumaya çalıştığını vurgulayan yazar, başkalarının kutsalları çiğnendiğinde ise "sınırsız mizah" nutukları atılmasının büyük bir samimiyetsizlik olduğunu ifade etti.

BİZDEKİ ESAS SORUN: SINIRSIZ İKİYÜZLÜLÜK

Türkiye'deki temel problemin empati yoksunluğu ve çifte standart olduğunu belirten Ahmet Hakan, toplumsal refleksleri iki temel maddede özetledi.

Başkasının dokunulmaz kabul ettiği değerlere saldırıldığında hemen "sınırsız mizah" söylemlerinin arkasına sığınıldığını, ancak sıra kendi kırmızı çizgilerine geldiğinde ise "böyle mizah olmaz" diyerek sert tepkiler gösterildiğini yazdı. Hakan, bu durumun neticesinde ortaya çıkan tablonun "sınırsız mizah özgürlüğü" değil, aksine "sınırsız bir ikiyüzlülük" olduğunu dile getirdi.

BERLİN’DE HİTLER ÖRNEĞİYLE KÜRESEL GERÇEKLER

Mizahın sınırları konusunun sadece Türkiye'ye özgü olmadığını, batı dünyasında da benzer kırmızı çizgilerin bulunduğunu belirten Hakan, çarpıcı bir Berlin örneği verdi. Bir Türk komedyenin Almanya'nın başkentinde binlerce kişinin önünde sahneye çıkıp Hitler, toplama kampları veya Yahudi soykırımı hakkında şakalar yapması durumunda başına gelecekleri hatırlatan yazar, hiçbir Alman aydınının çıkıp da "mizahçının görevi dokunulmazlara dokunmaktır" diyerek o komedyeni savunmayacağını, hatta tek bir kelime bile yazmayacağını vurguladı. Hakan, sınırsız mizah iddiasının sadece Türkiye'de değil, dünyanın diğer toplumlarında da koca bir masaldan ibaret olduğunu belirterek yazısını noktaladı.