Zambiya'nın eski Devlet Başkanı Edgar Lungu'nun cenazesi, ölümünün üzerinden neredeyse bir yıl geçmesine rağmen Güney Afrika'daki bir hastanenin morgunda bekletiliyor.

Bu durumun temelinde, Lungu'nun ailesi ile mevcut Zambiya lideri Hakainde Hichilema arasındaki derin siyasi husumet yatıyor.

Lungu'nun ailesi eski başkanı Güney Afrika'da defnetmek isterken, Zambiya hükümeti cenazeyi ülkeye getirerek devlet töreni düzenlemek amacıyla hukuki süreç başlattı.

Aile sözcüsü, bu kararın arkasındaki temel nedeni Lungu'nun vasiyetine dayandırarak durumu şu sözlerle özetledi:

"Lungu'nun son arzularından biri, defnedildiği sırada Hichilema'nın cenazesinin yakınına bile yaklaşmamasıydı."

MEZAR HALA BOŞ BEKLİYOR

Zambiya makamları, aylar önce ülkenin eski liderlerinin yattığı mezarlıkta Lungu için bir yer hazırladı ancak bu mezar hala boş bekliyor. Geçtiğimiz yıl 5 Haziran'da 68 yaşında Güney Afrika'da tedavi görürken hayatını kaybeden Lungu ile halefi Hichilema arasındaki gerilim yıllar öncesine dayanıyor. 

2016 yılındaki seçimlerde Lungu, Hichilema'yı mağlup etmişti. Bir yıl sonra ise Hichilema, başkanlık konvoyuna yol vermediği gerekçesiyle vatana ihanet suçlamasıyla dört ay hapis yatmıştı. Suçlamalar daha sonra düşürüldü ve insan hakları gruplarının tepkisi üzerine Hichilema serbest bırakıldı.

Hichilema'nın 2021'de devlet başkanı olmasının ardından Lungu, polis tarafından taciz edildiğini ve fiilen ev hapsinde tutulduğunu iddia etti. Ailesi, eski liderin tıbbi tedavi için ülkeden ayrılmasının bir süre engellendiğini savunurken, Hichilema hükümeti bu iddiaları reddetti. Lungu'nun, havalimanına gizlice giderek bilet aldığı ve Güney Afrika'ya bu şekilde ulaştığı biliniyor.

MAHKEMEYE İTAATSİZLİK SUÇLAMASI

Zambiya hükümetinin cenazenin velayetini almak için açtığı dava, geçtiğimiz haziran ayında Güney Afrika'da planlanan cenaze törenini durdurdu. Siyah yas kıyafetleri içindeki aile üyeleri, töreni yarıda keserek acil duruşma için mahkemeye gitmek zorunda kaldı. Güney Afrika mahkemesi, cenazenin Zambiya'ya iade edilmesine karar vererek teslim tarihi olarak 12 Mayıs'ı belirledi.

Ancak çarşamba günü yaşanan yeni bir gelişme süreci daha da karmaşık hale getirdi. Zambiya hükümeti, Güney Afrika makamlarının yardımıyla cenazeyi Pretoria'daki özel bir cenaze evinden alarak iade hazırlıkları için başka bir tesise taşıdığını duyurdu.

Bu hamlenin hemen ardından mahkeme, hükümeti belirlenen tarihten önce cenazeyi almaya çalışmakla suçladı ve naaşın derhal aileye iade edilmesine hükmetti.

Mahkemenin, Zambiya hükümeti ve taşıma işlemine yardım eden Güney Afrika makamlarından mahkemeye itaatsizlik suçlamasıyla yargılanmamaları için savunma talep etmesiyle birlikte yeni bir hukuki krizin kapısı aralandı.