Türkiye ile Suudi Arabistan arasında savunma sanayisi alanında atılan ortak adımlar, uluslararası basında geniş yankı buluyor. Almanya'nın kamu yayıncısı Deutsche Welle (DW) televizyonuna konuk olan Emekli Suudi Tümgeneral Dr. Muhammed el-Kubeyban, Türkiye'yi suçlayan, töhmet altında almaya yönelik sorulara net cevaplar verdi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma amacıyla hazırlanan Mekke Savunma İttifakı'nın 7 Ağustos'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak resmiyet kazanmasının ardından bölgedeki hareketlilik hızlandı.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında savunma sanayisi işbirliğini geliştirmek amacıyla son üç yılda 75'i aşkın toplantı gerçekleştirdiklerini açıkladı. Türkiye'nin savunma sanayisinde özellikle son 20 yılda muazzam bir tecrübe kazandığını hatırlatan Görgün, bu birikimi dost ve müttefik ülkelerle paylaşmak üzere farklı seviyelerde görüşmeler yürüttüklerini söyledi.

"TEDARİK ZİNCİRİNE YAYILAN BİR İŞBİRLİĞİ HEDEFLİYORUZ"

Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri kapsamında İstanbul'da düzenlenen etkinlikte konuşan ROKETSAN Genel Müdürü ve SAHA İstanbul Başkan Yardımcısı Murat İkinci, iki ülke arasında ortak üretim ve teknoloji transferi konularında ciddi hedefler konulduğunu dile getirdi.

ROKETSAN'ın Suudi Arabistanlı savunma sanayii kuruluşları NCMS ve SAMI ile çok güzel işbirlikleri başlattığını ifade eden İkinci, şunları kaydetti:

"Uzun süredir de bu alanda işbirliklerimizi geliştirmeye çalışıyoruz ama sadece burada kendi aramızdaki işbirliği değil, bu alanda aslında KOBİ'lere yayılan, tedarik zincirine yayılan bir işbirliğini hedeflemekteyiz."

"ŞANTAJ YAPMAYACAK GÜVENİLİR ORTAK TÜRKİYE"

Alman televizyon kanalındaki programa katılan Suudi General Dr. Muhammed el-Kubeyban ise sunucunun provokatif sorularına geçit vermedi. Ülkesinin üretim ve geliştirme faaliyetlerine başladığını, ancak bir ortağa ihtiyaç duyduklarını anlatan el-Kubeyban, "Suudi yönetiminin birlikte çalışmak üzere güvenilir ve kendisine şantaj yapmayacak bir ortak olarak belirlediği ülke hangisi? Türkiye." dedi.

Kubeyban, sunucunun olası bir Akıncı üretiminde Suudi Arabistan'ın bağımsız karar alıp alamayacağına ve teknolojik sırların Türkiye'nin kontrolünde kalıp kalmayacağına yönelik sorusunu da açıklığa kavuşturdu. İstanbul'da düzenlenen son Savunma Sanayii Fuarı'nda 100'den fazla Türk şirketiyle anlaşmaya varıldığını anımsatan Suudi General, teknoloji transferinin askeri sözleşmelerde temel anahtar olduğunu kaydetti.

"TÜRKİYE İLE TEKNOLOJİ TRANSFERİ"

Askeri işbirliğinin stratejik ortaklıklar için vazgeçilmez olduğunu dile getiren Kubeyban, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Şimdi meselenin özüne gelelim. Türkiye bana teknolojisini verecek ve ben de bu teknolojiyi geliştiren, destekleyen taraf olacağım. Hatta belki bir noktadan sonra Türkiye'ye ihtiyaç duymayacağım. Bu, üzerinde durulması gereken temel bir soru."

 Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın Savunma Bakanlığı döneminde gündeme getirdiği ve bugün Prens Halid'in sürdürdüğü temel hedeflerden birinin bu anlaşmalardan azami fayda sağlamak olduğunu aktaran Kubeyban, en azından 2030 yılına kadar bu alanda ilerleme kaydedileceğini bildirdi.

"İHA'LAR SAVAŞLARIN SEYRİNİ DEĞİŞTİRDİ"

Yüzde yüz yerliliğe ulaşmayı arzu ettiklerini ancak askeri teknolojinin tıpkı tıp alanı gibi sürekli deneyim gerektirdiğine dikkati çeken el-Kubeyban, insansız hava araçlarının ne kadar kritik bir noktaya geldiğini anlattı. İHA üretiminin, sistemlerin ve çiplerin günümüz çatışmalarında belirleyici olduğunu hatırlatan Kubeyban, tüm bunların savaşların seyrini ve güç dengelerini değiştirmede büyük rol oynadığını söyledi.

Mekke İttifakı kapsamında bu konuların gündeme geleceğinden emin olduğunu dile getiren Suudi yetkili, ittifakın savunma amaçlı kurulduğunu ve Suudi Arabistan'daki şirketlerin teknolojik kapasitelerini artıracağını ifade etti.

"TÜRKİYE VE S. ARABİSTAN SORUMLULUĞU PAYLAŞMALI"

Türk tarafının hem tecrübeye hem de finansal imkanlara sahip olduğunu anımsatan Kubeyban, Suudi Arabistan'ın da güçlü bir irade gösterdiğini belirtti. Askeri anlaşmalarda şirketlerin ortak hareket etmesini ve sorumluluğun iki ülke firmaları tarafından eşit şekilde paylaşılmasını istediklerini dile getiren Kubeyban, aşılması gereken en temel meselenin ise bürokrasi olduğunu vurguladı.

Kubeyban, iki ülke arasında bilgi ve tecrübe paylaşımının hızlandırılması gerektiğinin altını çizerek, gizlilik kısıtlamalarının kaldırılmasının acil bir ihtiyaç olduğunu bildirdi.

"ÇİP TEKNOLOJİSİ İÇİN 150 MİLYAR DOLARLIK KAYNAK"

Sunucunun, gizliliğin kaldırılmasıyla teknolojiyi paylaşan tarafın dezavantajlı duruma düşeceği ve bölgedeki güç dengelerinin değişeceği yönündeki tezine cevap veren Kubeyban, Türkiye'nin şu anda bu ittifakın bir parçası olduğunu ve kendisinin de karşı karşıya olduğu tehditler bulunduğunu kaydetti.

Suudi Arabistan'da kurulacak fabrikaların önemli bir imkan yaratacağını anlatan Dr. Kubeyban, araştırma geliştirme merkezleri ile Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin (KAUST) sağladığı devasa destekten bahsetti.

Elektronik çip teknolojilerinin geliştirilmesi amacıyla bu üniversiteye 150 milyar dolardan fazla kaynak aktarıldığını belirten el-Kubeyban, "Ayrıca Türkiye'de iki gün içerisinde gerçekleştirilen anlaşmalar arasında yapay zeka uygulamalarına ilişkin çalışmalar da bulunuyor. Bu tür teknolojilerin geliştirilmesi için araştırma merkezlerine ihtiyaç var. Biz de Suudi Arabistan olarak bu merkezlere ve gerekli altyapıya sahibiz." diye konuştu.