Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için Türkiye’nin adayı olan deneyimli diplomat Feridun Sinirlioğlu, BM’deki kritik oturumda Türkiye-Libya mutabakatı üzerinden kendisini sıkıştırmaya çalışan Yunanistan’a tarihe geçecek bir cevap verdi.
BM'DE NELER YAŞANDI?
Oturumda söz alan Yunanistan'ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, Sinirlioğlu'nun uluslararası hukuk ve anlaşmazlıkların barışçıl çözümüne ilişkin taahhütlerini gündeme getirdi.
Balta, Türkiye-Libya mutabakatının uluslararası hukuka aykırı olduğu yönündeki Yunan tezlerini savunarak Sinirlioğlu'nun geçmişte Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi olarak bu mutabakatı desteklediğini söyledi.
Yunan temsilci, Girit ve On İki Adalar'ın deniz yetki alanlarına ilişkin iddialarını da dile getirerek Sinirlioğlu'na bu tutumunu BM Genel Sekreterliği adaylığıyla nasıl bağdaştırdığını sordu.
SİNİRLİOĞLU'NDAN ATİNA'YA YUNANİSTAN DESTEĞİ HATIRLATMASI
Yunan temsilcinin sorusuna cevap veren Feridun Sinirlioğlu, şu ifadeleri kullandı:
"Yunanistan temsilcisine bu önemli sorudan ötürü teşekkür ederim. Sadece ülkem tarafından aday gösterildiğimi, ancak burada ülkemin temsilcisi olarak bulunmadığımı hatırlatmak isterim. Ayrıca bugün dünyanın en büyük bölgesel örgütü olan AGİT'in genel sekreteri olarak görev yaptığımı da hatırlatmak isterim. Sanırım şunu unutmamalıdır ki, ben bu pozisyona Türkiye ve Yunanistan'ın ortak adaylığı çerçevesinde ve seçim sırasında Yunanistan'ın desteğiyle seçildim ve atandım. Aslında seçim sürecine, bugün AGİT liderliğinde benimle birlikte çalışan, ODIHR (Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi) müdürü olarak görev yapan bir Yunan adayla birlikte bir ekip olarak katıldık.
Dolayısıyla, uzun kariyerim boyunca, ulusal sıfatımla sizinle nasıl iş birliği yaptığımı ama aynı zamanda uluslararası bir kamu görevlisi olarak bağımsızlık ve tarafsızlıkla nasıl çalıştığımı bilmeniz gerekir. Ancak söylediğim gibi, hepimiz bir ülkeden geliyoruz ve hepimizin bir ulusal kimliği var. Elbette bir ulusal kimliğim var. Ancak aynı zamanda tarafsız ve bağımsız bir uluslararası kamu görevlisi olabileceğimi de defalarca kanıtladım. Bu nedenle bundan emin olabilirsiniz. Teşekkür ederim."
ATİNA'NIN 2024'TEKİ DESTEĞİ NASILDI?
Türkiye, Sinirlioğlu'nu AGİT Genel Sekreterliği için aday gösterirken, Yunanistan da diplomat Maria Telalian'ı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) Direktörlüğü için önermişti.
Dönemin diplomatik temasları kapsamında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis ortak girişimi desteklemişti.
Dimokratia, Atina'nın o dönem diplomatik başarı olarak sunduğu iş birliğinin şimdi Sinirlioğlu tarafından Yunan temsilcinin eleştirilerine cevap olarak kullanıldığını yazdı.
GKRY TEMSİLCİSİ DE SORULAR YÖNELTTİ
Oturumda Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin BM Daimi Temsilcisi Maria Michael de Sinirlioğlu'na Kıbrıs meselesiyle ilgili sorular yöneltti.
Michael, Kıbrıs'ın tanınması, Maraş ve Pile konularını gündeme getirdi.
Sinirlioğlu ise BM Genel Sekreterliği görevine seçilmesi durumunda uluslararası bir kamu görevlisi olarak bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde hareket edeceğini ifade etti.
SİNİRLİOĞLU: BENİ YÖNLENDİRECEK TEK ŞEY BM ŞARTI VE ULUSLARARASI HUKUK
Oturumun ardından gazeteciler de Sinirlioğlu'na bazı üye devletlerin uluslararası hukuk ve toprak bütünlüğüne ilişkin endişelerini hatırlatarak seçilmesi durumunda bu ülkelerle nasıl çalışacağını sordu.
Sinirlioğlu, şu cevabı verdi:
"Bu soruyu interaktif diyalog sırasında zaten yanıtladım. Tarafsız ve bağımsız bir genel sekreter olacağım. Bu, pozisyonun tanımında öngörülmüştür. Rolün tanımının kendisinin emrettiğinden farklı bir şekilde hareket edemem. Buraya ülkemin bir temsilcisi olarak değil, ülkem tarafından aday gösterilmiş bir aday olarak geldim. Dolayısıyla açıkladığım gibi, görevlerimi uluslararası bir kamu görevlisi olarak, bu ülkelerin de üyesi olduğu bir örgütte nasıl yerine getiriyorsam, genel sekreter olarak da seçilmem halinde görevlerimi tam bir şeffaflık, bağımsızlık ve tarafsızlıkla yerine getireceğimden emin olabilirler. Beni yönlendirecek yegane unsurlar Birleşmiş Milletler Şartı ve Uluslararası Hukuk olacaktır."
YUNAN BASINI: SİNİRLİOĞLU ATİNA'YI BM'DE REZİL ETTİ
Yunanistan'ın Dimokratia gazetesi, yaşananları "Sinirlioğlu, Atina'yı BM'nin içinde köşeye sıkıştırdı ve rezil etti" başlığıyla okuyucularına duyurdu.
Gazete, Atina hükümetinin 2024 yılında Türkiye ile yürüttüğü ortak AGİT adaylık sürecini diplomatik bir başarı olarak sunduğunu hatırlattı. Ancak Yunanistan'ın o dönemde desteklediği Sinirlioğlu'nun, BM'de kendisine yöneltilen eleştirilere yine bu desteği hatırlatarak cevap vermesi, haberde Atina açısından diplomatik bir geri tepme olarak değerlendirildi.
Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu AGİT Genel Sekreterliği, Yunanistan'ın ise Maria Telalian'ı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi Direktörlüğü için aday gösterdiği ortak süreç, Yunan basınında yeniden tartışmaya açıldı. Dimokratia, Atina'nın geçmişte diplomatik kazanım olarak sunduğu iş birliğinin bugün Türk diplomatın Yunanistan'a verdiği cevapta kullanıldığına işaret etti.
YUNAN EMEKLİ GENERALDEN ÇARPICI İDDİA: TÜRKİYE KARŞISINDA 9 GERİ ADIM ATTIK
Öte yanda Yunanistan'da emekli Korgeneral Yannis Intzes de Miçotakis hükümetinin son 7 yılda Türkiye karşısında 9 kez geri adım attığını öne sürdü.
Fransa'nın Türkiye'ye gönderdiği diplomatik notayı değerlendiren Intzes, bunun sıradan bir bilgilendirme olarak görülemeyeceğini iddia etti.
Intzes, "Görünen o ki Fransız hükümeti Türkiye'ye bir nota göndermiş. Bu, BM düzeyinde resmi bir uygulama. Yani devletin resmi bir beyanı veya olay raporu. Bu nedenle bence olumsuz bir gelişme. Bazıları 'Hiçbir şey değişmiyor' diye sunmaya çalışsa da öyle değil. Türk Dışişleri Bakanı'nın 'Her şey yolunda' demesi de bunu kanıtlıyor. Bir yanda savaş havası, 'Onayımız olmadan hiçbir eyleme izin vermeyiz' derken, bir sonraki anda her şey yolunda oluyor" ifadelerini kullandı.
2019'DAN BU YANA 9 GERİ ADIM İDDİASI
Intzes, Türkiye ile Yunanistan arasında 2019'dan bu yana yaşanan gelişmeleri sıralayarak Atina yönetiminin geri adım attığını savundu.
Emekli Yunan general, Türkiye'nin Kasım 2019'da Libya ile imzaladığı deniz yetki alanları mutabakatına Atina'nın yeterli karşılığı veremediğini, Mart 2020'de Türkiye tarafından BM'ye sunulan deniz yetki alanları haritasına karşı da etkili bir adım atılmadığını ileri sürdü.
Intzes, 2020 yılında Oruç Reis'in Doğu Akdeniz'deki araştırmalarına karşı Yunanistan'ın tutumunu da eleştirdi.
Ağustos 2020'de Mısır ile imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını bir başka geri adım olarak değerlendiren Intzes, Yunanistan'ın bu süreçte 6 bin 344 kilometrekarelik potansiyel kıta sahanlığı alanından vazgeçtiğini iddia etti.
Aralık 2023'te imzalanan Atina Bildirgesi'ni de eleştiren Intzes, Yunanistan'ın Türkiye ile gerilimi artırabilecek adımlardan kaçınmayı kabul ettiğini açıkladı.
Intzes, Temmuz ve Kasım 2024'te Çoban (Kasos) Adası açıklarında Girit-Güney Kıbrıs elektrik bağlantısı için yürütülen deniz tabanı araştırmalarında Türk savaş gemilerinin müdahalesinin ardından Yunanistan'ın iki kez geri adım attığını öne sürdü.
Türkiye'nin deniz mekansal planlaması kapsamında Mavi Vatan haritasını UNESCO'ya sunmasına Atina'nın yeterli tepki vermediğini iddia eden Intzes, deniz parkları konusunda da Yunan hükümetini eleştirdi.
Türkiye'nin Kızılhisar (Meis) güneyi ile Limni-Semadirek arasında ilan ettiği deniz parklarına karşı Atina'nın etkili bir karşılık veremediğini savunan Intzes, Yunanistan'ın kendi deniz parklarını 6 deniz miliyle sınırlandırmak zorunda kaldığını ileri sürdü.
FRANSA'NIN TÜRKİYE'YE NOTASI YUNANİSTAN'DA TARTIŞMA KONUSU
Intzes, son olarak Fransa'nın Çoban (Kasos) Adası çevresindeki araştırmalar hakkında Türkiye'ye diplomatik nota göndermesini gündeme getirdi.
Yunan hükümetinin söz konusu notayı uluslararası denizcilik uygulamaları kapsamında değerlendirdiğini hatırlatan emekli general, bu adımın Türkiye'nin bölgedeki deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerini güçlendirebileceğini ileri sürdü.
Intzes, yaşanan gelişmeyi Miçotakis hükümetinin Türkiye karşısında attığını öne sürdüğü geri adımların son halkası olarak değerlendirdi.
