EKONOMİ Borsa günü yükselişle tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,32 değer kazanarak 11.482,60 puandan tamamladı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, NTV canlı yayınında fon soruşturması, enflasyon, asgari ücret, emekliye refah düzenlemesi, ABD'deki seçimler ve terörsüz Türkiye süreciyle ilgili açıklamalarda bulundu.
Yılmaz'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
Sıkıntı sadece belirli fonlarda Sorunlu fonlarda manipülasyon ve piyasa dolandırıcılığı yapıldığını görüyoruz. Hukuk ve ahlak dışı kazançlar elde edildiğini görüyoruz. Bakan Şimşek'in başkanlığı finansal istikrar komitesi 17 Eylül'de bazı kararlar verdi. 131 fona karantina diyebileceğimiz bir uygulama söz konusu. O günden bugüne süreç ilerliyor.
Serbest fonların içinde hisse senetleri var. Bazı hisse senetleri üzerinden çok ciddi pay oluşturulmuş. Manipüle edilerek fiyatı şişirilmiş. Sanal bir değer gösterilerek kredi oluştururmuş Bu bir döngü içinde devam etmiş. Bundan çeşitli kişiler ve şirketler haksız kazanç elde etmişler.
Sapla samanı karıştırmamamız lazım. Suç işleyenlere, dolandırıcılara karşı ne gerekiyorsa mücadelemizi yapıyoruz. İkincisi ama hukuka uygun meşru yatırım yapanlar var. Bunu karıştırmamamız lazım. Bir taraftan hastalıkla mücadele ederken, bir taraftan da bünyeyi korumamız lazım. Sermaye Piyasaları kalkınmamız için değerli olduğunun farkında olmamız lazım. 131 fon, toplam portföy değerinin yüzde 7'sine denk. Rakamsal olarak büyük bir anlam ifade etmeyebilir ama anlamı itibariyle ciddiyetle mücadele ediyoruz.
131 fon için iade hesabı açıldı. 31,5 milyar TL civarında para iade edildi. Fon varlıkları ve iadeler yatırımcılara verilecek.
7 şirketten 4 tanesi olağan tasfiye sürecine girdi. 55 bin 801 yatırımcıya 55,4 milyar TL ödeme yapıldı. Olağan tasfiye süreci neredeyse tamamlandı diyebiliriz. Olağanüstü tasfiyede ise 3 şirket kaldı. Tera, Pusula ve Atlas.
Toplamda 420 bin yatırımcı ödeme aldı. Toplam yatırımcılara 130 milyar TL ödeme yapıldı.
13 Kasım'da yeni bir ödeme yapılması için hazırlıklar yapılıyor. Gelecek hafta Cuma günü önemli miktarda ödeme yapılacağını söyleyebilirim. Ödemeler en düşükten en yükseğe doğru gidecek.
Süreç hassasiyet gerektiriyor. Ödemeler net yatırım tutarı üzerinden yapılıyor. Bu da MKK kayıtlarıyla yapılıyor. Bütün işlemler kayıtlarda var. O çerçevede de sağlık bir şekilde ödemeler yapılıyor. Şu anda yaptığımız ara ödeme. O ödemenin sınırı da 1 milyon TL. Ara ödeme sonrası nihai mahsuplaşma başlayacak.
Soruşturma kapsamlı yürütülüyor. Adli süreçte 444 şüpheliden 113'ü tutuklandı.
Hisse bazlı manipülasyona ilişkin SPK'nın çalışmaları devam ediyor. Bunlar bittikçe SPK suç duyurularında bulunuyor ve adli makamlar da gerekeni yapıyorlar. İncelenen hisselerin sayısı 50'yi bulabilir.
Bir daha benzer hadiselerin yaşanmaması için yapısal düzenlemeler içeren yeni bir kanun hazırlığı yapıyoruz. Gelecek haftaya kadar kanun tasarısının büyük oranda şekilleneceğini düşünüyorum. Biz Meclis'e göndereceğiz. Meclis'te değerlendirilecektir. Bu kanunumuz sermaye piyasalarına daha fazla güç verecektir. Sermaye piyasalarımız eskisinden güçlü olacak.
Biz de SPK'ya, ne kadar eleman istiyorsanız size verelim, diyoruz. Merkez Bankası'ndan, Hazine ve Maliye Bakanlığından güçlü ekipler oluşturun ve bu süreci hızla tamamlayın diyoruz. Ben kasım ayı sonuna kadar bu sürecin tamamlanacağını düşünüyorum. Hatta daha erkene almak için de gayret içindeyiz.
Son gelen rakam bir miktar beklentinin üzerinde. Yüzde 29,77 civarında. Özellikle hizmet kalemlerinde iyileşme var. Savaş enflasyona 7 puanlık etki yaptı. Maliye politikamız enflasyona daha çok destek verecek.
Asgari ücret kamunun tek başına verdiği bir karar değil. Üç taraf var. Asgari ücretle ilgili henüz o süreç başlamadı. Denge için şekillenecektir diye umuyorum.
Emekliye refah düzenlemesiyle ilgili epeydir çalışıyoruz. Yıl sonuna kadar bir düzenleme yapacağız. Bütün emeklilerle ilgili bir çalışma söz konusu. Farklı alternatifler çalışılıyor. En sonunda Meclis'e arz edilecek. Yıl başından önce mutlaka Meclis'e arz edilecektir diye düşünüyorum. Gelecek yılın başından itibaren de etkisini hissedeceğiz.
Dünya çok olumsuz bir dönemden geçiyor. Ukrayna-Rus savaşı, ABD-İran savaşı. Bu bir taraftan da dünya ekonomisini olumsuz etkiledi. Bütün dünya bu bedeli ödüyor. Bu ABD seçimlerine de yansıdı. ABD halkı, İran savaşını gereksiz olarak yorumluyor. Bütün bunlarla birlikte Demokratların bir çoğunluğu oluştu. Şunu söyleyebilirim. Bizim söylediğimiz buydu zaten. Savaş olmasın, uzlaşmayla ve diplomasiyle çözülsün dedik. ABD halkının tepkisi, Türkiye'nin politikasıyla örtüşüyor. Bütün bu bedeller olmasın diye Türkiye çok gayret etti. İnşallah bu durum, savaşların bitmesine vesile olur. Ama biz ABD ilişkilerimizi iyileştirerek devam edeceğiz.
Terörsüz Türkiye çok tarihi bir süreç. Terör, ülkemizin çok uzun yıllardır ayağında prangaydı. Hedef bu prangadan kurtulmak. Bunun tabi çeşitli safhaları var. Kendi sürecinde yürüyor. Önümüzdeki süreçte Meclis'te bir izleme komitesi kurulması söz konusu. "