Kopenhag, Madrid, Floransa ve Ljubljana gibi dünyanın önde gelen turizm merkezlerinde uygulanan yayalaştırma projeleri, tarihi alanların korunmasına, yerel ekonominin canlanmasına ve ziyaretçi deneyiminin iyileştirilmesine katkı sağlıyor. İstanbul'un Tarihi Yarımada bölgesinde 1 Ekim 2026 itibarıyla hayata geçen yayalaştırma düzenlemesi de benzer fırsatlar sunuyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin (UKOME) Haziran 2026'da oy birliğiyle aldığı karar doğrultusunda, Tarihi Yarımada'daki Cankurtaran ve Çatladıkapı çevresini kapsayan yaklaşık 2,9 kilometrelik yol ağının yayalaştırılması için 1 Ekim 2026 tarihi esas alındı. Düzenleme, tarihi dokunun korunmasını, araç yoğunluğunun azaltılmasını ve bölgenin yaya öncelikli bir turizm alanına dönüşmesini amaçlıyor.

DÜNYADAN BAŞARILI ÖRNEKLER

Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da 1962 yılında yayalaştırılan Strøget Caddesi, bugün Avrupa'nın önemli alışveriş ve turizm noktalarından biri konumunda.

İspanya'nın başkenti Madrid'de Puerta del Sol Meydanı'nın 2020 yılında yayalaştırılmasıyla yayalara ayrılan alan 16 bin 751 metrekareye ulaştı.

Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da 2007 sonrasında yaya alanları yüzde 620 genişletildi. Dönüşüm, tarihi merkezde turizmi ve yerel işletmeleri destekledi.

İtalya'nın Floransa kentinde tarihi merkezde araç trafiği sınırlandırılırken Belçika'nın Gent kentinde 2017 yılında uygulanan ulaşım planıyla araç trafiğinin kısıtlandığı alan yüzde 128 genişletildi.

YAYALAŞTIRMA TURİZME NE KAZANDIRIYOR?

Uluslararası örnekler, yayalaştırmanın turistlerin tarihi alanlarda daha rahat hareket etmesini sağladığını, restoran ve alışveriş işletmelerini destekleyebildiğini ve şehirlerin sürdürülebilir turizm kimliğini güçlendirdiğini gösteriyor.

İstanbul'da da benzer kazanımların elde edilmesi beklenirken otel transferleri, toplu taşıma bağlantıları ve engelli erişiminin doğru planlanması önem taşıyor.

Dünyadaki başarılı örnekler, yayalaştırmanın yalnızca bir ulaşım düzenlemesi değil, tarihi kentlerin turizmdeki çekiciliğini ve rekabet gücünü artırabilecek stratejik bir dönüşüm olduğunu ortaya koyuyor.