ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen iki haftalık görüşmelerin ardından Venezuela hükümeti ile muhalefet, 2018'den bu yana İngiltere Merkez Bankası'nda tutulan 4 milyar dolarlık altını birlikte talep etme ve haziran depremlerinin ardından yeniden inşaya ayırma konusunda anlaştı.

YIKICI DEPREMİN ARDINDAN GELEN İŞBİRLİĞİ

Delcy Rodríguez hükümeti ile Venezuela muhalefetinin bazı kesimleri, pek rastlanmayan bir uzlaşıya vardı: Venezuela’nın 31 tonluk altın rezervini geri almak için birlikte çalışmak; bu altınlar neredeyse sekiz yıldır İngiltere Merkez Bankası’nın kasalarında tutuluyor.
Birleşik Krallık, 2018 yılında Venezuela hükümetini tanımayı bıraktı; bu da fiiliyatta bu varlıklara erişimi bloke etti. Söz konusu rezervler bugün hâlâ sonuçlanmamış bir yargı çekişmesinin merkezinde yer alıyor.
Her iki heyetin çarşamba günü yayımladığı ortak açıklamaya göre, söz konusu kaynaklar, 24 Haziran depremlerinin ardından yürütülen yeniden inşa çalışmaları için gerekli; son bilançolara göre depremlerde 6 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

"GEREKLİ TÜM PLANLAMA VE KONTROL MEKANİZMALARINA"

2015 tarihli Ulusal Meclis delegasyonunun diyalog masalarına katılan üyesi milletvekili Ramón López, ulusal bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, bu varlıkların serbest bırakılmasının "gerekli tüm planlama ve kontrol mekanizmalarına" bağlı olacağını, planın etkilenen bölgelerde konut, sağlık merkezleri ve okullara odaklanacağını söyledi.
Euronews'in derlediği habere göre López ayrıca, kaynakların ABD Hazine Bakanlığı’nın hesaplarına yatırılacağını ve uluslararası şirketlerce yapılacak denetimlere tabi tutulacağını, bunun da ödemelerin serbest bırakılması için koşul olacağını belirtti.
Yetkili, anlaşmanın altının serbest bırakılması ile Yüksek Adalet Mahkemesi’nin reformu arasında bir takas anlamına gelmediğini vurguladı; yargı erkinin ve seçim otoritelerinin güçlendirilmesiyle birlikte bu konu da teknik masalarda ele alındı.

KRİZ VE DOĞAL AFETİN VURDUĞU EKONOMİ

Yıllardır süren kötü yönetim, yolsuzluk ve ABD yaptırımları nedeniyle zaten yıpranmış olan Venezuela ekonomisi, depremlerin etkisini hissetmeye devam ediyor. Ülkenin merkez bankası, felaketin etkisiyle aylık enflasyonun temmuzda yüzde 19,9’a, haziranda ise yüzde 13,8’e çıktığını bildirdi; ekonomistlere göre yıllık enflasyon tahmini yüzde 575 civarında.
Bizzat Rodríguez geçen ay Kral Charles’a yazmış ve Threadneedle Street’te tutulan altının serbest bırakılmasını talep etmişti.

"HÜKÜMET TARAFINDAN ÇALINMASINA" ENGEL OLUNACAK

Muhalefetten bir kaynak, 'Financial Times'a yaptığı açıklamada, fonların "hükümet tarafından çalınmasına" engel olmak için "şeffaflık mekanizmaları" kurulacağını, geçici yürütmenin niteliği konusunda "kimsenin saf olmadığını" kabul etti.
Öte yandan Britanya Dışişleri Bakanlığı, Birleşik Krallık hükümetinin altının kontrolünü kimin üstleneceğini belirleyecek davada taraf olmadığını vurguladı ve desteğini "Venezuela’da halkın iradesini yansıtacak demokratik bir güç geçişine" sunduğunu yineledi. İngiltere Merkez Bankası, külçeleri serbest bırakmadan önce hukuki bir karar bekliyor ve açıklama yapmayı reddediyor.

MÜZAKERELERİN ARKA PLANI

Görüşmeler, ABD’nin Venezuela’ya yönelik bazı yaptırımları askıya aldığı ve Nicolás Maduro’nun eski başkan yardımcısı olan Rodríguez ile, ülkenin doğal kaynaklarını yabancı yatırımlara açmak için yakından çalıştığı bir dönemde yürütülüyor.
Diyalog masalarında, en popüler muhalif lider ve Nobel Barış Ödülü sahibi María Corina Machado’nun katılımı bulunmuyor; Machado geçen yılın sonundan bu yana Washington’da yaşıyor ve depremlerden sonra Venezuela’ya dönmesi yasaklandı.
Süreç, hem muhalefet içinde hem de iktidarın en sert kanatları arasında ayrışmalara yol açtı.
Maduro’nun yakalanmasının ardından Venezuela, uluslararası fonlara yavaş yavaş yeniden erişim sağlamaya başladı; bunlar arasında, temmuz ayında IMF’deki bir dilimden serbest bırakılan 350 milyon dolar da bulunuyor.
Rodríguez hükümeti ayrıca, üye ülkelerin diğer para birimleriyle değiştirebildiği IMF rezerv varlıkları olan 4,6 milyar dolarlık Özel Çekme Hakları’na erişmeye çalışıyor; muhalefet bunu, başarısızlıkla sonuçlanan önceki müzakerelerde zaten kabul etmişti.
Ülkenin toplam kamu borcunun yaklaşık 240 milyar dolar düzeyinde olduğu tahmin ediliyor; bu da yürürlükteki yeniden yapılandırmayı tarihin en büyük borç yeniden yapılandırmasına dönüştürebilir.