28-30 Ekim tarihleri arasında Ankara Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde gerçekleştirilen ve dönem başkanlığının Türkiye’ye geçtiği "Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Ankara Zirvesi” alınan kararlar ile ses getirmeye devam ediyor.
Zirve bir taraftan “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” mottosu, ev sahibi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Erdğan’ın “Gaspıralı’dan aldığımız ilhamla amacımız, sözümüzü eyleme, irademizi esere, kararlarımız neticeye dönüştürmektir” sözü, diğer taraftan Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in getirdiği “Türk dünyası 100 Programı”, “Türk Dünyası Kartı” ve “Ortak Türkçe Sözcükler Sözlüğü” önerileri ile heyecana neden oldu.
Kazakistan ile Türkiye’nin savunma sanayi alanında ortak üretim yapma kararını mutabakata bağlaması ise zirvenin bir diğer önemli başlığı oldu.
MUHAMMED RUZUBAY: MİRZİYOYEV’İN GETİRDİĞİ ÖNERİLER TDT’YE YOL ALDIRIR
“TDT Ankara Zirvesi”ni Haber7.com’a değerlendiren Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan’dan “Onur Madalyaları” sahibi gazeteci Muhammed Ruzubay, alınan kararları “Şu ana kadarki en somut ve artıdeğere sahip kararlar” olarak nitelendirdi.
Türk devletlerinin bağımsızlığını kazandığı ilk yıllardan beri, 32 yıldan beri aralıksız Türk dünyasını yazan gazeteci Ruzubay, özellikle Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in “Türk Dünyası 100 Programı”, “Türk Dünyası Kartı” ve “Ortak Türkçe Sözcükler Sözlüğü” önerileri ile zirvenin “Parlayan yıldızı” olduğu görüşünü dile getirdi.
Muhammed Ruzubay, Mirziyoyev’in sözlerini, Türkiye’nin bu seneki TDT Zirvesi mottosu olan “Türk Yüzyılı:Dilde, Fikirde, İşte Birlik” sloganı ile Erdoğan’ın “İrademiz esere dönüşmeli” sözlerinin altını doldurmaya matuf son derece incelikli ve stratejik bir jest olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Ben 28, 29,30 Ekim tarihlerinde hep Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde bulundum. Burada hem meslekdaşlarım, hem yabancı konuklar, hem akademisyenler ile konuştum. Ondan önce de Taşkent ve Aşkabat ziyaretlerimde de bu zirve hakkında nabız yoklamış ve heyecanla beklendiğini gözlemlemiştim. Açıkçası, Orta Asya Türk devletlerinin bu zirveye eli dolu geleceğini düşünmüştüm. Nitekim, Türkmenistan ile yapılan yatırım programları, Kazakistan ile yapılan savunma sanayinde ortak üretim ve Kırgızistan Cumhurbaşkanına verilen TDT Ali Nişanı bu çalışmanın somut çıktıları idi.
Ancak zirvede en çok ses getiren ve ayakta alkışlanan Özbekistan Cumhurbaşkanı Sayın Mirziyoyev’in yaptığı konuşma ve getirdiği somut öneriler oldu. Ben Mirziyoyev’in konuşması bittikten sonra ‘Zirvenin parlayan yıldızı’ olduğuna karar verdim, orada konuştuğum uzman isimlerde bana hak verdiler. Zira getirdiği öneriler somut, teşkilata yol aldıracak öneriler idi.”
İSTANBUL ZİRVESİNDEN SONRA 5 YILDA ALINAN YOL, ÖNCEKİ 11 YILA FARK ATTI
Muhammed Ruzubay, Türk Devletleri Teşkilatının, tarihte Türk soylu halkların bir araya gelip kurduğu “İlk ve tek yapılanma” olduğunun altını özellikle çiziyor. TDT’yi “17 yıllık çok körpe bir kuruluş” olarak nitelendiren Ruzubay, bu kuruluşun özellikle Türkiye’de yapılan zirvelerinde yol aldırıcı önemli kararların alındığına, Türkiye’nin öncülüğünde daha hızlı, verimli yol aldığına dikkat çekerek şunları kaydetti:
“1992 yılında nüvesi atılan, 2009 yılında Nahçivan’daki anlaşma ile siyasi iradeye kavuşan Türk Konseyi, 2021 yılında İstanbul Özgürlükler adasında yapılan zirve ile ‘Türk Devletleri Teşkilatı’ adını aldı. Çoğu çevre bunu basit bir isim değişikliği sandı ama bunun böyle olmadığını 5 yıl içinde tüm dünya gördü. O zirvede 4 ana başlık ve 17 alt başlıktan oluşan ‘2040 Vizyonu’ belgesi kabul edildi. 5 yıllık süreçte 64 işbirliği mekanizması hayata geçirildi, sadece ‘Türk Yatırım Fonu’nun hayata geçirilmesi bile bir büyük başarı idi.Buna 2023 yılından bu yana hayata geçirilen 32 somut projeyi dahil etmek gerekiyor.5 yılda alınan yol, 11 yıllık önceki dönemden daha fazla ve kapsamlı olmuştur.
Şimdi Mirziyoyev’in 3 somut önerisi ile bu yol alışın daha hızlı ve verimli olacağını öngörmemiz mümkündür.”
MİRZİYOYEV’İN ÖNERİLERİ TİCARET, TURİZM VE KÜLTÜREL İŞBİRLİĞİNİN ARTIRILMASINA MATUF SOMUT PROJELERDİR
Muhammed Ruzubay, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in “Özbekistan’ı dünyaya açan ve çağ atlatan lider” olduğu görüşünde. Mirziyoyev’in Covid-19 pandemisinden hemen sonra ilki düzenlenen “Taşken Uluslar arası Yatırım Forumu”na kendisini de davet ettiğini, orada “10 yıl içinde mali yapımızı iki katına çıkarmak hedefindeyiz” sözünü, 5 yıl içinde gerçekleştirdiğini, şimdiki hedefinin ise “Orta Asya’nın Singapuru” olmak olduğunu kaydediyor.
Özbekistan’ın gerçekleştirmekte olduğu büyük ekonomik kalkınmada Türkiye ve komşu ülkelerin çok özel bir paydaş olarak konumlandırıldığına değinen Ruzubay, bunun 5 yıllık Türkiye dönem başkanlığındaki TDT döneminde daha da önem kazanacağı görüşünde:
“Şevket Mirziyoyev, hedeflediği 10 yılda iki katına çıkan yatırımcı ve ekonomik kalkınmayı 5 yılda gerçekleştirmiş, Kırgızistan ile kronik sınır sorunlarını bitirmiş, atalarının mirasına vakıf, geçmişini iyi bilen vizyoner bir lider. Mirziyoyev, kültürel işbirliklerinin ancak ekonomik işbirliği harcıyla güçlendiğinde kalıcı ve stratejik hale geldiğini çok iyi biliyor. İyi haber şu ki, bu gelecek 5 yılda Türkiye’nin ortaya koymak istediği ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasına yansıyan ‘Sözlerimizi somut eserlere dönüştürelim’ sözü ile aynı rotaya çıkıp, belli hedefte çakışıyor.
Ben, Mirziyoyev’in Türk Yatırım Fonu ve diğer uluslar arası fonlarla karşılanacak 100 büyük yatırım sözünün de, "Ortak Kart-Mübarak Turizm" ve "Ortak Sözcük Sözlüğü" projesinin de Ankara'da memnuniyetle karşılandığını gözlemledim. Türkiye’nin dönem başkanlığında bu projelerin hayata geçirilmek için ele alınacağını öngörüyorum."
Kırgız asıllı Türk gazeteci, araştırmacı-yazar Muhammed Ruzubay, 32 yıldan beri Türk devletlerini yazmakta. Özbekistan “Altın Kalem”, Kazakistan “Elbaşı”, Kırgızistan “Üstüm Hizmet” madalyası sahibi.
Şu ana kadar Türk dünyası üzerine yazdığı haber, röportaj ve makalelerin sayısı 3000’i geçmiştir.
