İzmir’in Çeşme ilçesinde yetiştirilen coğrafi işaretli damla sakızında hasat dönemi devam ediyor. Temmuz ayının başında çizilen sakız ağaçlarından sızan damlalar, yaklaşık iki aylık sürecin ardından eylül ortalarında toplanıyor. Temizleme işleminin ardından gıda, kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanılan damla sakızının kilogramı 45 bin ila 50 bin lira arasında satılıyor.
ÇEŞME'DE 5 YILDA 50 BİN SAKIZ AĞACI DİKİLDİ
Damla sakızı üreticisi Hasan Ege Tütüncüoğlu, ürünün bölge açısından önemine dikkat çekerek sakız ağacı sayısının geçmişte ciddi ölçüde azaldığını belirtti.
Damla sakızının Çeşme ve Sakız Adası ile özdeşleştiğini ifade eden Tütüncüoğlu, “Bizim bölgemize has endemik bir bitkidir. Damla sakızının birçok faydası var. Dolayısıyla ağaç da çok değerli bir ürün üretiyor. Sadece bu bölgede yetişiyor olması da onu çok değerli kılıyor” dedi.
Cumhuriyet döneminde sakız ağaçlarının sayısının yaklaşık bine kadar düştüğünü aktaran Tütüncüoğlu, 2020 yılından itibaren yürütülen çalışmalarla beş yılda Çeşme’de yaklaşık 50 bin sakız ağacının toprakla buluşturulduğunu söyledi.
KİLOSU 50 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR
Damla sakızının kilogram fiyatının 45 bin ila 50 bin lira arasında değiştiğini belirten Tütüncüoğlu, mevcut üretimin yaklaşık 100 kilogram seviyesinde olduğunu kaydetti.
Yeni dikilen ağaçların ürün vermeye başlamasıyla üretimin artmasını beklediklerini dile getiren Tütüncüoğlu, “Yeni dikilen ağaçlarımız 5 yıl içerisinde damla sakızı vermeye başlayacak. O zaman Çeşme’de yaklaşık 1,5-2 ton civarında damla sakızı üretiyor olacağız ve ithalatımızın bir kısmını karşılayabileceğiz” diye konuştu.
HASAT TEMMUZDA BAŞLIYOR, TEMİZLİK ARALIĞA KADAR SÜRÜYOR
Damla sakızı üretiminin Çeşme’de yaklaşık bin dönümlük alanda gerçekleştirildiğini belirten Tütüncüoğlu, bölgede arazi bulmanın zorluğuna da değindi.
Hasat sürecinin haziran sonu veya temmuzun ilk haftasında ağaçların çizilmesiyle başladığını anlatan Tütüncüoğlu, bu çiziklerden iki ila iki buçuk ay boyunca damla aktığını ifade etti. Eylül ortalarında kuruyarak toplanmaya hazır hâle gelen sakızlar, daha sonra temizleniyor. Evlerde yürütülen temizlik işlemi yaklaşık bir ila bir buçuk ay sürüyor ve aralık ayına kadar devam edebiliyor.
ÜRETİMİN 2 TONA ÇIKARILMASI HEDEFLENİYOR
Çeşme’de yaklaşık bin dönümlük alanda damla sakızı üretimi yapıldığını belirten Tütüncüoğlu, turizm bölgesi olan ilçede sakız ağacı dikmek için uygun arazi bulmanın giderek zorlaştığını ifade etti.
Mevcut üretimin yaklaşık 100 kilogram olduğunu kaydeden Tütüncüoğlu, yeni dikilen ağaçların ürün vermeye başlamasıyla Çeşme’de üretimin beş yıl içinde 1,5 ila 2 tona ulaşmasını beklediklerini söyledi. Tütüncüoğlu, bu artışla Türkiye’nin damla sakızı ithalatının bir bölümünün karşılanabileceğini dile getirdi.
“COĞRAFİ İŞARET ÖNEMLİ BİR MARKADIR”
Çeşme Sakız Üreticileri Derneği Başkanı ve üretici İbrahim Topal, derneğin 2024 yılının haziran ayında kurulduğunu belirtti. Topal, derneğin kuruluş sürecinde Çeşme damla sakızının coğrafi işaret tescili almasının önemli rol oynadığını söyledi.
Coğrafi işaretin ürünün tanınırlığı açısından önem taşıdığını ifade eden Topal, Çeşme’nin iklimi, denizden esen rüzgârı, güneşi ve toprak yapısının damla sakızı üretiminde etkili olduğunu dile getirdi.
Topal, genç bir harita mühendisinin tez çalışmasıyla Çeşme’de sakız yetiştiriciliğine uygun alanların belirlendiğini aktararak Çiftlikköy’de uygunluk oranının yüzde 80-81, Alaçatı’nın bazı bölgelerinde yüzde 78, daha ilerideki bölgelerde ise yüzde 76 seviyesinde hesaplandığını kaydetti.
Çeşme’de yürütülen çalışmalarla sakız ağacı varlığının artırılması ve üretimin yükseltilmesi hedefleniyor.
