İstanbul Kongre Merkezi'nde bu yıl 10'uncusu "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" temasıyla düzenlenen TRT World Forum 2026'nın açılışında konuşan TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle bir kez daha onurlandırdığı forumun 43 ülkeden 150'ye yakın konuşmacı ve 2000'e yakın katılımcıyla gerçekleştirdiklerini söyledi.

Sobacı, bu yıl dünyada yaşanan sarsıntıların kendilerine getirdiği eşiği tartışmak üzere temayı "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" olarak belirlediklerini aktararak, bu temayı seçmelerinin en önemli sebebinin kuralların kağıt üzerinde varlığını koruduğu fakat fiiliyatta hükmünü yitirdiği bir dünyada yaşanıyor olmasından kaynaklandığını dile getirdi.

Bugün uluslararası hukukun sesinin kaba gücün gürültüsünün altında kaybolduğunu vurgulayan Sobacı, şöyle devam etti:

"Bu düzeni korumak için kurulan kurumlar, soykırım gibi insanoğlunun en ağır imtihanı karşısında bile kendilerinden beklenen cevabı veremiyor. Kuralları koyanlar kendi çizdikleri sınırları aşarken, hakemlik iddiasında olanlar adaletin terazisini güçlüden yana eğiyor. Her çifte standart, cezasız kalan her ihlal mevcut uluslararası sistemin adaleti tesis edebileceğine duyulan güveni biraz daha aşındırıyor. Tüm bunlar yaşanırken aynı zamanda 1945'ten sonra inşa edilen küresel düzenin merkezi hızla çözülüp dağılıyor. Merkezin çözülmesiyle güç artık bölgeler, ittifaklar ve yeni işbirliği zeminleri arasında paylaşılıyor. Bugün hiçbir ülke dünyanın yegane merkezi olduğunu iddia edemiyor."

Son yıllarda yaşananların açıkça kaba gücün tek başına hiçbir sorunu çözemediğini gösterdiğini kaydeden Sobacı, dar ufuklu, benmerkezci, dışlayıcı ve tahakkümcü politikaların sorunları ve çatışmaları daha da derinleştirdiğini kaydetti.

"KÜRESEL SİYASETTE MERKEZ DAĞILIRKEN YENİ ENFORMASYON ORTAMINDA BİR MERKEZİLEŞME YAŞANMAKTADIR"

Sobacı, rekabetin giderek daha çatışmacı bir yöne doğru evrildiği, dünyanın merkezsizleştiği böyle bir ortamda kuralları kimin belirleyeceği, birlikte hareket etme iradesini kimin ortaya koyacağı sorularının ön plana çıktığını belirterek, şöyle konuştu:

"Karşı karşıya olduğumuz tablonun kaos yerine daha adil, istikrarlı ve kapsayıcı bir düzene yol açması, kuralların ve ilkelerin herkese aynı tutarlılıkla uygulanmasına, krizlerin çözümünde samimiyetle sorumluluk üstlenilmesine ve birlikte hareket etme kapasitesinin sahada yaşama geçirilmesine bağlıdır. Bu ilkeler yaşama geçirilmediğinde insanlığın ödediği bedel Gazze'de tüm çıplaklığıyla ortadadır. Üstelik ilkesizliğin bedeli sadece Gazze ile de sınırlı değildir. İşte Türkiye, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde bu ilkeler doğrultusunda hareket etmekte ve krizlerin çözümünde sorumluluk üstlenmektedir."

Rusya ile Ukrayna'yı defalarca aynı masaya oturtan, Afrika'da çatışan tarafları ortak bir paydada buluşturan, Suriye'nin istikrara kavuşmasına omuz veren Türkiye'nin, kaba gücün devirdiği masaları yeniden kurduğuna dikkati çeken Sobacı, "Bugün dünya merkezini kaybetmiş olabilir ancak çözüm söz konusu olduğunda hangi kapının çalınacağını herkes çok iyi bilmektedir. Küresel siyasette merkez dağılırken yeni enformasyon ortamında tam tersine bir merkezileşme yaşanmaktadır. Tekno-feodalizm düzeninde küresel bir algoritmik vesayet inşa edilmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Sobacı, bir avuç teknoloji şirketinin, kimin korunacağını, kimin acısının görünür kılınacağını ve hangi ihlalin karşılık bulacağını algoritmalarla belirlediğini ve bu tekno-feodalizmin düzeninde sesleri bastırılanların ise yine mazlumlar olduğunu aktardı.

Bu vesayet karşısında Türkiye'nin TRT'si olarak vazifelerinin mazlum halkların yaşadıklarını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türkiye'nin onların hakkını savunmak için verdiği mücadeleyi dünyanın en ücra köşesine kadar ulaştırmak olduğunu vurgulayan Sobacı, şunları kaydetti:

"Bir yayıncının elindeki en güçlü sermaye güvendir. TRT olarak biz bu güveni Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğindeki ilkesel duruşundan alıyoruz. Bu yüzden diyoruz ki Türkiye'nin hak ve adalet ölçütü TRT'nin yayıncılık ölçütüdür. Kurallar geçersiz kaldığında kim liderlik eder sorusuna Türkiye kendi cevabını kurduğu masalarla, sahadaki varlığıyla ve her türlü baskı karşısında eğilmeyen duruşuyla çoktan vermiştir. Türkiye'ye bu gücü kazandıran ise zat-ı devletlerinizin liderliğidir. Bugün pek çok ülkenin yeni fark etmeye başladığı bu kırılmayı siz yıllar önce gördünüz ve ısrarla 'Dünya 5'ten büyüktür.' diyerek dile getirdiniz. Merkezini kaybeden bir dünyada Türkiye'nin yönünü kaybetmemesi, güvenilir bir liman ve kapısı çalınan bir ülke olması sizin basiretinizin ve ferasetinizin eseridir."