ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanan yeni başkanlık kararnamesi, tarım ve inşaat gibi karayolu dışı faaliyetler için üretilen 'kırmızı dizel' kullanımını doğrudan etkiliyor.

Normal şartlarda karayolunda kullanılması vergi kaçakçılığı kapsamında değerlendirilen bu yakıt, ABD Hazine Bakanlığı'nın yıl sonuna kadar geçerli olan muafiyet kararıyla artık sivil ulaşımda da kullanılabilecek.

VERGİDEN MUAF KIRMIZI DİZEL NEDİR?

Kırmızı dizel, teknik olarak standart dizel ile aynı kimyasal özelliklere sahip olup sadece denetimlerde vergisiz statüsünü ayırt etmek amacıyla özel bir boya ile renklendiriliyor. 

ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre, bu yakıtın kırmızıya boyanması motor aksamında herhangi bir performans kaybına veya zarara yol açmıyor.

Uygulamanın temel amacı, tarım ve inşaat sektöründeki maliyetleri, karayolu vergi yükünden arındırarak daha rekabetçi tutmaktır. Bu yüzden kırmızı dizel vergiden muaf.

EKONOMİK ETKİSİ OLDUKÇA GÜÇLÜ

Galon başına 24,4 sent olan federal tüketim vergisinin askıya alınması, özellikle lojistik sektöründeki taşıma maliyetlerini doğrudan düşürmeyi hedefliyor. 250 galonluk, yani yaklaşık 946 litrelik bir dolumda yalnızca federal verginin maliyeti yaklaşık 60 dolara ulaşıyor.

Eyaletlerin federal hükümetin uygulamasına paralel biçimde vergileri askıya alması durumunda, tek bir dolumda elde edilecek toplam tasarrufun 100 doları aşabileceği ifade ediliyor. Yapılan bazı hesaplamalara göre 250 galon yakıt depolayan büyük bir kamyonun toplam masrafı yaklaşık 1.575 dolar seviyesindeyken, hem federal hem de eyalet vergilerinin kaldırılması hâlinde yaklaşık 150 dolarlık bir maliyet avantajı doğabiliyor.

ÜRÜN FİYATLARINDAKİ ARTIŞI DENGELİYOR

ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın koordinasyonunda yürütülen bu süreçte, ertelenen vergilerin kalıcı olarak silinmesi veya uzun vadeli bir yapılandırmaya gidilmesi ihtimali de Hazine Bakanlığı tarafından araştırılıyor. 

Çiftçiler ve nakliyeciler için oluşturulan bu geçici düzenleme, yüksek enflasyon ortamında ürün fiyatlarındaki artışı dengelemek için önemli adım.

TÜRKİYE'DE KIRMIZI DİZEL VAR MI, YOK MU?

Türkiye'de ABD'deki gibi, kırmızı renkle işaretlenmiş ve karayolu yakıt vergilerinden muaf tutulan "kırmızı dizel" uygulaması bulunmamaktadır.